وقتی ما با تمدن غربی مواجه شدیم غالباً یكباره از گذشته ی خود بریدیم و با استقبال از این تمدن, با خوشبختی بسیار به انتظار آینده نشستیم .با عجله هر چیز قدیمی را كه از پدران خود به میراث برده بودیم از خانه بیرون ریختیم و سعی كردیم تا چیزی كه به سلیقه ی میهمان ما خوش نیاید در خانه باقی نماند .اكنون كه چند ده سال از آن هنگامه تاراج سنتها و میراثها گذشته است و فهمیده ایم آن میهمانی كه در انتظارش بوده ایم, آن قدرها هم كه فكر می كرده ایم مؤدب و خوش خلق و نجیب و سالم نبوده و نیست و خود به فسادهای گوناگون مبتلاست. شاید وقت آن رسیده باشد كه بیندیشم چه باید بكنیم و چه باید نكنیم. شاید هنگام آن باشد كه بازمانده ی آن میراث كهن را قدر بدانیم .

اگر بشر قدیم از گیاهان دارویی برای حفظ سلامت و رفع بیماریهای خود استفاده می كرده است، در واقع بخشی از طبیعت، یعنی آن گیاهان را برای تأثیر در بخش دیگری از طبیعت، كه همان بدن او می بوده به كار می گرفته است .آیا با ظهور تحولات علمی و صنعتی و اجتماعی جدید كه موجب دگر گونی محیط بیرونی بشر شده ، جسم او و بدن او هم دچار دگر گونی شده است؟ مسلماً چنین نیست. اگر دنیای بیرون ما دیگر آن محیط طبیعی گذشته نیست، بدن ما همان جسم طبیعی است كه بوده است و همان طور كه گیاهان در گذشته بر این جسم طبیعی اثر داشته اند، امروز نیز اثر دارند .

طبیعت، تنها با طبیعت سازگاری كامل دارد. هر امر غیر طبیعی كه به دلیل غیر طبیعی بودنش، از لحاظی تأثیر خارق العاده و غیر معمول مثبتی دارد، از لحاظ دیگر تأثیری منفی به جا خواهد گذاشت. آثار زیانمند جنبی داروها در بدن انسان دقیقاً شبیه آثار تناهی آور و مسموم كننده صنایع جدید در طبیعت است .

اما احیای طب سنتی نتایج اجتماعی مهمی نیز در بردارد كه اكنون بدانها اشاره می كنیم. با این كار ما می توانیم تا حدودی به نوعی خودكفایی برسیم. این خودكفایی دو جنبه دارد كه یكی علمی و دیگری اقتصادی است. ما امروزه در طب جدید از نظر علمی یكسره ریزه خوار و جیره خوار علم غربی هستیم .

تنوع آب و هوا و خصوصیات اقلیمی فلات ایران به اندازه ای است كه انواع بسیاری از گیاهان نادر طبی در این سرزمین می روید كه بی تردید با رونق گرفتن تهیه گیاهان دارویی، می توان قسمتی از آن را نیز صادر كرد. نتیجه اجتماعی دیگری كه از احیای طب سنتی عاید همگان می گردد، ارزانی این طب است .

با احیای طب سنتی در بسیاری موارد، بسته های گیاهان دارویی ارزان قیمت، جای شیشه ها و جعبه های گران قیمت دارو را خواهد گرفت و این نكته ای است كه از فرط وضوحنیازی به توضیح آن نیست.

علت عمده افول طب سنتی در ایران دو چیز است: نخست خودباختگی ماست نسبت به تمدن غربی، و روی گردانی از هر آنچه خود داشته ایم و از هر آنچه نام «سنت» بر آن نهاده شده است .برای فهم علت دوم مخالفت با طب سنتی، باید دید احیای طب سنتی به چه كسانی ضرر می زند؛ احیای طب سنتی آن دسته از سرمایه داران بزرگ خارجی و نمایندگان آنها و به آن دسته پزشكانی كه با جان آدمی سوداگری می كنند زیان می رساند. هر انسان، مادام كه به داروهای شیمیایی گران قیمت محتاج است، یك مشتری بالفعل دائمی كارخانه سازنده دارو محسوب می شود و پیداست كه بالاخره در میان سرمایه داران كارخانه های داروسازی و واسطه های دارویی و پزشكان، كسانی پیدا می شوند كه سود خود را بر سلامت دیگران ترجیح می دهند و همین كافی است تا با هر اقدامی كه حتی احتمالاً موجب كم شدن سود كلان آنها می شود، به مخالفت برخیزند .

باشد كه پیش از آنكه آخرین دكانهای عطاری این مرز و بوم برای همیشه بسته شود و پیش از آنكه پیرمردانی كه هم اكنون آخرین حاملان یك سنت هزاران ساله اند، بمیرند، به خاكستر نیمه گرم طب سنتی ایران نفس پاك تازه ای دمیده شود .

منبع : عماریون